Herkennen
- Kleine wond, vuil of schaafplek zonder levensbedreigende bloeding.
Bij levensgevaar: bel 112. Volg de centralist; laat opzoeken noodzakelijke hulp niet vertragen.
Alle actuele eerste hulpActuele eerste hulp / Wondzorg
Kleine wond / schaafwond
Bij kleine wonden schoonspoelen; hevig bloedverlies eerst stoppen.
Beslissen
- Hevige bloeding: bloedingsroute en 112.
- Spoedcontact huisarts bij zichtbaar onderhuids weefsel, vast voorwerp of blijven bloeden.
- Grote of niet schoon te krijgen wond: medische beoordeling.
- Ook bij een kleine wond: huisartsadvies als de laatste tetanusvaccinatie meer dan tien jaar geleden of onbekend is; bepaal niet zelf of vaccinatie nodig is.
Handelen
- Spoel een kleine of vuile wond schoon met minimaal een halve liter kraanwater, met enige druk.
- Verwijder zichtbaar los vuil voorzichtig met een nat gaasje, washandje of pincet.
- Stelp vervolgens een beperkte bloeding met druk.
- Dek passend en zo steriel mogelijk af; zorg dat het verband blijft zitten.
- Laat tetanusstatus en diep/vervuild letsel zo nodig door de huisarts beoordelen.
Vermijden
- Geen ontsmettingsmiddel als standaard vervanging van beschikbaar schoon water.
- Geen diep vastzittende voorwerpen verwijderen.
- Spoelen mag druk bij levensbedreigend bloedverlies niet uitstellen.
Tijden & voorwaarden
Minimaal 0,5 liter
Voor het schoonspoelen van een wond, met enige druk; geen algemene duur in seconden.
Verdieping & overdracht
Bij een kleine vuile wond is reinigen de eerste wondhandeling; ernstig bloedverlies heeft een andere prioriteit.
Vertel wat gebeurde en wanneer, wat je zelf waarnam, wat de persoon of getuige vertelde, welke hulp je gaf, het effect en wat veranderde. Benoem onbekende informatie; volg de vragen van de zorgprofessional.
Bron en controle
Broncontrole: 2026-10-21. Onafhankelijke leer- en naslaghulp; geen officiële goedkeuring.
- Nederlandse Richtlijnen Eerste Hulp 2026, versie 2 · Huidwonden · PDF p. 33
- Nederlandse Richtlijnen Eerste Hulp 2026, versie 2 · Huidwonden · PDF p. 34