Herkennen
- Netelcellen, stekel of jeukende brandharen.
Bij levensgevaar: bel 112. Volg de centralist; laat opzoeken noodzakelijke hulp niet vertragen.
Alle actuele eerste hulpActuele eerste hulp / Dieren & planten
Zeediersteek / processierups
Beperk verspreiding en behandel de passende blootstelling.
Beslissen
- Ernstige allergische reactie: 112.
- Stekel in hand/gewricht of tetanusrisico: huisarts.
Handelen
- Kwallensteek met zeewater spoelen en aanwezige netelcellen voorzichtig verwijderen.
- Bij andere zeediersteken zoals pieterman/zee-egel: veilig heet water, maximaal 45°C, gedurende 15–20 minuten. Ook mogelijk bij aanhoudende pijn na een kwallensteek.
- Processierups: besmette kleding uit, haren met plakband verwijderen en huid/ogen met lauw water spoelen.
Vermijden
- Niet wrijven of krabben.
- Heet water mag geen brandwond veroorzaken.
Tijden & voorwaarden
15–20 minuten · maximaal 45°C
Andere zeediersteken zoals pieterman/zee-egel; bij kwal eerst zeewater, zo nodig aanvullende warmte.
Verdieping & overdracht
De actuele zeedieraanpak verschilt van de historische algemene 20–30-minuten aanpak. Maak een stekelwond van pieterman of zee-egel schoon met water en zeep. Was kleding met processierupsharen op 60°C.
Vertel wat gebeurde en wanneer, wat je zelf waarnam, wat de persoon of getuige vertelde, welke hulp je gaf, het effect en wat veranderde. Benoem onbekende informatie; volg de vragen van de zorgprofessional.
Bron en controle
Broncontrole: 2026-10-21. Onafhankelijke leer- en naslaghulp; geen officiële goedkeuring.
- Nederlandse Richtlijnen Eerste Hulp 2026, versie 2 · Zeedieren; processierups · PDF p. 41